عبد الحسين نوايى

87

نادرشاه و بازماندگانش ( همراه با نامه هاى سلطنتى و اسناد رسمى و ادارى ) ( فارسى )

تركها در ايران ابراهيم پاشا حاكم ارزنة الروم مأمور تصرف گرجستان شد و به علت اختلاف بين كنستانتين سوم ( محمد قلى خان ) از شاهزادگان ناحيهء كاخت كه در دربار شاه طهماسب بود و وختانگ فرمانرواى گرجستان ، به زودى توانست بر سراسر گرجستان دست - يابد . شايان توجه اينكه وختانگ پس از نوميد شدن از كمك پطر پادشاه روسيه ، از تركها كمك خواسته بود . ولى ابراهيم پاشا كه به آسانى بر تفليس مركز گرجستان دست يافته و از كنستانتين ، در فتح ايروان و گنجه نويد فتح دريافت كرده بود ، سنگى در ترازوى وختانگ ننهاد . اين بار نوبت وختانگ بود كه وجه بيشترى به پاشاى طماع بدهد و چنين كرد . پاشا هم كنستانتين را در ارگ زندانى نمود . اما باز چيزى به وختانگ نرسيد . زيرا پاشا بازگشت وختانگ را به سلطنت ، مشروط به اسلام آوردن وى ساخت . وختانگ نيز از پذيرفتن تاج و تخت كارتيل امتناع ورزيد . اما برادر وختانگ به نام يزه مذهب تسنن اختيار كرد و مصطفى پاشا ناميده شد و فرزند وختانگ نيز كه اسلام آورده بود ، نام بكر و لقب ابراهيم پاشا گرفت و به سلطنت كارتيل رسيد . وختانگ نيز به دعوت پطر كبير به روسيه رفت ، ( 1137 / 1724 ) و تا پايان عمر ( 1150 / 1737 ) در آن كشور ماند . ابراهيم پاشاى ترك به همراهى مصطفى پاشا والى قارص و اسحاق پاشا حاكم چلدر كوشيدند كه گنجه را تصرف كنند ، ولى نتوانستند . در ماه ژوئن 1724 / ذى القعده 1136 ، عارف احمد پاشا كه به جاى ابراهيم پاشا سمت فرماندهى يافته بود ، به كمك مهندسى از اهالى اسپانيا ، ايروان را گلوله باران كرد . ولى حملات تركان توسط مدافعين درهم شكست و تركها چندان كشته بر جاى گذاشتند كه سرعسكر براى تدفين اجساد مجبور به تقاضاى متاركهء جنگ شد . با اين حال ، با رسيدن قواى كمكى ، تركان دوباره به حمله پرداختند . مردم شهر تا آذوقه و مهمات داشتند ، در برابر دشمن ايستادگى نمودند و سرانجام در نهم محرم 1137 ،